Tôi còn nhớ rõ cái cảm giác ngồi co ro trước màn hình tivi cũ kỹ, tiếng bình luận viên the thé qua loa mono, bên ngoài trời đã khuya lắm rồi mà cả xóm vẫn còn thức. Bóng đá có cái ma lực kỳ lạ đó — nó kéo người ta ra khỏi giấc ngủ, ra khỏi lý trí, ra khỏi mọi thứ toan tính bình thường. Và những khoảnh khắc đẹp nhất, đau nhất, không thể nào quên được, thường đến từ những cú sốc không ai ngờ tới. Những lần ấy, World Cup không chỉ là giải đấu — nó trở thành ký ức gắn chặt vào một giai đoạn đời người.
Ngày mà niềm tin vào “đội mạnh hơn sẽ thắng” vỡ vụn
Năm 1950, Brazil tổ chức World Cup trên sân nhà, tự tin đến mức tờ báo đã in sẵn tiêu đề chúc mừng vô địch. Rồi Uruguay xảy đến. Maracanã hơn 170.000 khán giả — con số đến giờ vẫn chóng mặt — chứng kiến đội chủ nhà thua ngược. Người ta gọi đó là “Maracanazo”. Một cầu thủ Uruguay tên Ghiggia ghi bàn quyết định, và ông kể lại rằng chỉ có ba người từng khiến cả Maracanã im lặng: Giáo hoàng John Paul II, Frank Sinatra, và ông. Không phải khoe khoang — đó là sự thật đắng cay của bóng đá.
Rồi đến 1966, Bắc Triều Tiên — một đất nước mà phần lớn thế giới gần như không biết gì — đá văng Italy ra khỏi vòng bảng. Pak Doo-ik, một nha sĩ quân đội, ghi bàn duy nhất. Italy về nước trong sự hổ thẹn đến mức cầu thủ phải ra sân bay lúc nửa đêm để tránh bị dân chúng ném cà chua. Bóng đá tàn nhẫn thật, nhưng cũng vì vậy mà nó sống mãi trong lòng người.
Tôi hay nghĩ, nếu những giải đấu này cứ diễn ra đúng kịch bản — đội mạnh thắng, đội yếu về nhà — thì ai còn thức khuya để xem? Chính sự bất ngờ mới là linh hồn của World Cup.
Những cú sốc thời hiện đại — khi truyền thông chưa kịp trở tay
Thế hệ tôi mê nhất là những kỳ World Cup từ thập niên 90 trở đi, khi truyền hình màu rõ nét hơn, khi bình luận viên bắt đầu biết phân tích chiến thuật, khi cái cảm giác ngồi xem bóng đá trở nên “xịn” hơn một chút. Và rồi 2002 đến.
Hàn Quốc — đội chủ nhà, đúng — nhưng không ai thực sự tin họ đi xa được. Vậy mà họ hạ Tây Ban Nha, hạ Italy, đẩy Đức vào chung kết rồi dừng lại ở bán kết. Bốn đội mạnh lần lượt ngã xuống, trong đó có những kịch bản gây tranh cãi đến tận hôm nay. Ronaldo thì ghi bàn ở chung kết, Brazil vô địch, nhưng hành trình của Hàn Quốc mới là thứ người ta nhắc đi nhắc lại mãi.
Rồi 2010, Tây Ban Nha vô địch nhưng trước đó họ thua Thụy Sĩ ở vòng bảng. Ít ai nhớ điều đó, nhưng tôi nhớ. Cái cảm giác xem một đội bóng sở hữu Xavi, Iniesta, Villa, Puyol bỗng dưng gục ngã trước một đội mà phong cách chơi khác hoàn toàn — phòng thủ kỷ luật, phản công sắc bén — nó nhắc nhở rằng bóng đá không có công thức nào là bất biến.
Và 2018. Đức. Đương kim vô địch thế giới. Ra về từ vòng bảng. Tôi không biết mình nên cảm thấy gì hơn — sốc hay thương. Hàn Quốc hạ họ 2–0 trong trận cuối, nhưng lúc đó Hàn Quốc cũng đã bị loại rồi. Đó là một trong những cảnh tượng kỳ lạ nhất lịch sử giải đấu: đội thắng trận ra về, đội thua trận cũng ra về, chỉ có bàn thắng còn đó như một dấu hỏi lớn.
Hay xa hơn một chút, 2022 tại Qatar — Argentina thua Ả Rập Xê Út trong khi Messi đang trên hành trình đi tìm chức vô địch cuối đời cầu thủ. Phòng thủ bẫy việt vị hoạt động hoàn hảo. Ba bàn bị từ chối. Một bàn phản công. Cả thế giới bàng hoàng. Dĩ nhiên Argentina rồi cũng vô địch, Messi có được điều ông muốn — nhưng cái buổi sáng hôm đó, tôi ngồi nhìn tivi mà không nói được câu nào.
Năm 2026 sắp tới — và cái cảm giác quen thuộc lại về
World Cup 2026 sẽ tổ chức trên đất Mỹ, Canada và Mexico — ba quốc gia đồng chủ nhà, lần đầu tiên trong lịch sử có tới 48 đội tham dự, chia thành 12 bảng, mỗi bảng bốn đội. Giải khai mạc ngày 11 tháng 6 năm 2026, chung kết dự kiến ngày 19 tháng 7. Nhiều đội hơn, nhiều trận hơn, và vì vậy — nhiều cơ hội hơn để một đội không ai ngờ tới làm đảo lộn tất cả.
Tôi đã già hơn hồi ngồi xem Maradona, già hơn hồi thức khuya xem Ronaldo R9 nhảy múa năm 2002, nhưng cái cảm giác hồi hộp
Xem thêm: xem thêm.